Wat is psychodynamische psychotherapie?

Basisassumpies
Psychodynamische psychotherapie is een inzichtgevende vorm van persoonsgerichte psychotherapie.
Het psychodynamische denkkader gaat onder meer uit van de volgende drie basisassumpties:
 
Vroeger ervaringen
De wijze waarop een individu reageert op zijn omgeving is het resultaat van vroegere ervaringen, de bewuste en onbewuste betekenis die aan deze ervaringen wordt gegeven en het vermogen van het individu zich aan te passen aan de omgeving. Hierbij zijn complexe onbewuste, mogelijk conflictueuze, processen verantwoordelijk voor het bewuste denken, voelen en handelen.
 
Mentale representaties
De relaties in de vroege ontwikkeling met anderen worden geïnternaliseerd als mentale representaties. Deze mentale representaties van het zelf in relatie tot anderen bepalen hoe men omgaat met anderen en wat van anderen in het hier en nu wordt verwacht en bepalen ook het zelfbeeld. Innerlijke conflicten resulteren in gevoelens van onbehagen waarbij sprake kan zijn van dermate traumatische ervaringen dat dit resulteert in zeer innerlijke conflicten die het vermogen om normale problemen en conflicten te hanteren en te verwerken kunnen aantasten.
 
De relatie staat centraal
Het psychodynamische denken bevat de basisassumptie dat in de behandelingssetting de relatie van de cliënt met de psychotherapeut centraal dient te staan. Cliënten projecteren namelijk hun gevoelens, fantasieën en ervaringen met belangrijke anderen tijdens hun ontwikkeling en met anderen in het hier en nu op de relatie met de psychotherapeut. De psychotherapeut kan hierdoor in contact komen met de door de cliënt aan hem toegeschreven gevoelens en gedachten en aldus te weten komen wat in de cliënt leeft. Analyse van deze geprojecteerde gevoelens en gedachten (overdracht) en het gebruik maken van een deskundige wijze om de cliënt bewust te maken van dit proces (tegenoverdracht) vormen dan ook belangrijke instrumenten in de behandeling.
 
Werkwijze
Binnen de psychodynamische benadering de nadruk wordt gelegd op het belang van interpersoonlijke relaties en de innerlijke representaties ervan. De steunende en structurerende kenmerken van de door de psychodynamische psychotherapie zitten hierin dat er belang wordt gehecht aan het aanmoedigen, valideren, adviseren en bevestigen van de cliënt, naast het interpreteren, confronteren en verhelderen van zijn gedachten en gevoelens. Deze “relationele benadering” schept dus bewustzijn, verheldering en verbetering van relaties met anderen maar ook van de relatie die men met zichzelf heeft.
 
Probleemgebieden
Uit recentelijk wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de psychodynamische psychotherapie met positief resultaat kan worden toegepast op probleemgebieden als depressie, angsten en bij het reduceren van symptomen, het verstevigen van de persoonlijkheid en het verbeteren van het sociale functioneren bij cliënten met verschillende vormen van persoonlijkheidsstoornissen.