Wat is mindfulness?

Mindfulness versus controle 
Er zijn steeds meer aanwijzigen dat een afwijzende houding tegenover aversieve innerlijke ervaringen (gevoelens, gedachten en lichamelijke gewaarwordingen) een belangrijke rol speelt bij psychische problemen. Actieve pogingen om die nare ervaringen kwijt te raken door er in gedrag en gedachten voor te vluchten of tegen te vechten werken meestal contraproductief. Dit is bij veel psychische problemen het geval. Vooral bij meer chronische psychisch problemen zoals stress, depressie, vermoeidheid en pijn en bij problemen waarbij controle willen houden een groot deel van het probleem vormt zoals gegeneraliseerde angst of chronisch piekeren, obsessies, negatief denken en posttraumatische stressreacties. 

Twee componenten van mindfulness
Mindfulness of Aandachtgerichte Therapie richt zich specifiek op het ontwikkelen van een andere houding tegenover problemen. Deze houding kenmerkt zich door nauwkeurig waarnemen, toelaten, niet reageren en niet oordelen waardoor er ruimte komt voor acceptatie. Mindfulness heeft twee componenten. De eerste betreft zelfregulatie van de aandacht. De aandacht is gericht op de onmiddellijke ervaringen en het herkennen van psychologische gebeurtenissen in het huidige moment. De tweede component is de nieuwsgierige en accepterende houding tegenover dat wat ervaren wordt. Elke gedachte, elk gevoel en elke lichamelijke gewaarwording wordt toegelaten, zonder er onmiddellijk een waardeoordeel over uit te spreken en zonder er iets aan te willen veranderen.

Mindfulness leren
Mindfulness, zoals hierboven gedefinieerd, kan worden aangeleerd. Traditioneel worden hiervoor een aantal technieken gebruikt die ontleend zijn aan meditatieoefeningen. De meest gebruikte methoden zijn de bodyscan meditatie, meditatie gericht op de ademhaling, keuzevrije meditatie en dagelijkse activiteiten met aandacht uitvoeren. Centraal in deze oefeningen staat dat men oude, ingesleten en automatische gewoonten leert herkennen en loslaten.

Aanvulling de psychotherapie
Mindfulness is een zinvolle toevoeging aan het repertoire van de psychotherapie en andere therapievormen. Het is immers een bekend gegeven dat ondanks deskundige behandeling een grote groep cliënten niet volledig geneest, klachten behoudt, of een grote kans op terugval heeft. Dit wijst op de grenzen van een hulpverlening die op genezing is gericht. Een aanpak gericht op acceptatie is een verrijking van de bestaande, op verandering gerichte methoden. Bovendien biedt het handvatten aan cliënten in het leren omgaan met chronische problemen en met een blijvende kwetsbaarheid.

Mindfulness training bij Psychotherapiepraktijk Scharwächter

Mindfulness training
Mindfulness betekent bewust je aandacht ergens op richten waarbij je in het nu blijft en niet oordeelt over wat je waarneemt. Mindfulness is het centrale begrip in de ontwikkelde Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT), in het Nederlands Aandachtgerichte Cognitieve Therapie (ACT) genoemd. Aandachtgerichte Cognitieve Therapie is vanaf 1992 door Segal, Teasdale en Williams in Canada en Engeland ontwikkeld als methode voor terugvalpreventie bij recidiverende depressies en is later ook toegepast bij andere problemen zoals chronische pijn, stress en angsten. 'Mindfulness' therapie is het toepassen van meditatietechnieken in de vorm van een gestructureerde training. Het resultaat van het toepassen van deze technieken is vaak dat deelnemers met (chronisch) psychische klachten zoals angst, depressie, stress of lichamelijke klachten, automatische reactiepatronen los gaan laten doordat men leert zich bewust te worden van het functioneren als een automatische piloot en over te stappen op bewust waarnemen en handelen. ACT kan in individuele therapiesessies plaatsvinden maar wordt bij voorkeur als groepstraining gegeven.

Doelen aandachtgerichte cognitieve therapie
In de training leert de deelnemer opmerkzaam te zijn op wat er in hem of haar omgaat, zich veel bewuster te worden van gedachten, eerder de risicomomenten te herkennen waardoor men minder snel in een negatieve spiraal terecht komt, loslaten van disfunctionele gedachten en/of angstgedachten, een mentale houding aan te nemen die helpt om constructiever met onprettige gedachten gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen om te gaan. De training is zo opgezet dat de deelnemers met de verkregen vaardigheden en handvatten ook na de training mindfulness in hun leven kunnen integreren.

Probleemgebieden
Lichamelijke klachten - Depressieve stemming – Pijnklachten – Angsten – Piekeren - Burn-out - Stress

Werkwijze
Het doen van de oefeningen staat centraal
Allereerst leren de deelnemers de bodyscan. Dit is een techniek waarbij wordt gevraagd wat achtereenvolgens in de verschillende lichaamsdelen kan worden opgemerkt zonder daaraan iets te willen veranderen. Hierna volgen oefeningen waarbij de aandacht gericht is op de ademhaling, lichamelijke gewaarwordingen, gedachten en gevoelens. Zodra wordt opgemerkt dat de aandacht afdwaalt, wat voortdurend gebeurt, dan wordt de aandacht op een vriendelijke, niet afkeurende manier keer op keer weer teruggebracht naar het gekozen onderwerp van aandacht.

Als huiswerk leren de deelnemers wisselende dagelijkse routinebezigheden met aandacht te doen. Een belangrijke toepassing is de "3 minuten oefening", een manier om op moeilijke momenten in drie stappen die ieder ongeveer een minuut duren, ruimte te creëren voor nieuwe mogelijkheden van reageren i.p.v. het gebruikelijke ingesleten reactiepatroon.

Cognitieve en gedragstherapeutische interventies
Deze maken ook deel uit van de training. Hierbij kunt u denken aan:
-Psycho-educatie
-Oefeningen rondom aard van het denken
-Registratie van gedachten, gevoelens en gedragingen rond gebeurtenissen
-Het leren herkennen van kenmerkende negatieve gedachten
-Het leren herkennen van signalen van een dreigende depressie of angst, het
 ondernemen van plezierige  activiteiten
-Het maken van een terugvalpreventieplan

Voorwaarde voor deelname
Doorzettingsvermogen, inzet en de bereidheid om dagelijks ongeveer 45 minuten aan de oefeningen te besteden.

Intake
Vooraf aan de training vindt een face-to-face of telefonisch intakegesprek plaats.

Aantal deelnemers
Aantal deelnemers is minimaal 10 en maximaal 16.

Aantal en duur bijeenkomsten
De training omvat in totaal 8 wekelijkse bijeenkomsten van elk 2 uur tot maximaal 2,5 uur en een terugkomavond.

Tijdstip training
Dinsdagavond.

Locatie
Huissen.

Kosten
Bij de praktijk op te vragen.

Meer informatie
Als u vragen over de mindfulness training heeft dan kunt u met de praktijk contact opnemen. Er wordt dezelfde of de volgende dag contact met u gezocht.
Telefoon : 0481 450 434 (antwoordapparaat)
E-Mail     : info@psychotherapiepraktijkscharwachter.nl

Doorlopend mindfulness blijven oefenen
Het blijven mediteren vraagt dagelijkse discipline. De psychotherapiepraktijk kan u daarbij ondersteunen. Als u een mindfulness training heeft doorlopen dan kunt u deelnemen aan de wekelijkse meditatiebijeenkomsten.